Jaki rzepak wybrać na słabe gleby?

Wybierając rzepak na słabe gleby, należy zdecydować się na wczesne odmiany o silnym wigorze jesienno-wiosennym i głębokim systemie korzeniowym, które wykazują wysoką tolerancję na stresy oraz elastyczność adaptacyjną. Aby uzyskać satysfakcjonujące plony na takich stanowiskach, niezbędne jest również odpowiednie uzupełnienie niedoborów składników pokarmowych oraz właściwe przygotowanie gleby.

Jakie są wymagania glebowe rzepaku?

Rzepak najlepiej rośnie na glebach żyznych, dobrze przepuszczalnych, o dobrej strukturze oraz bogatych w wapń i próchnicę. Najlepiej plonuje na stanowiskach o uregulowanym odczynie – od 6,0 do 7,0 pH (odczyn od lekko kwaśnego do obojętnego). Ważne jest unikanie stanowisk zbyt kwaśnych oraz regularne badanie i korygowanie pH gleby. W uprawie rzepaku ozimego przygotowanie gleby ma istotny wpływ na rozwój korzeni i wyrównanie wschodów.

Stanowiska lżejsze (np. kompleks zbożowo-pastewny, pszenny wadliwy czy żytni dobry) nadają się do siewu rzepaku pod warunkiem, że będą dobrze uprawione i bardzo zasobne w składniki mineralne. Z kolei uprawę na glebach suchych, piaszczystych i na kompleksach bardzo słabych (żytni słaby i bardzo słaby, zbożowo-pastewny słaby) uważa się za bezcelową z powodu zbyt dużego zapotrzebowania rośliny na wodę oraz składniki pokarmowe. Duże znaczenie ma też przedplon — dobrze sprawdza się jęczmień ozimy oraz wczesne odmiany pszenicy ozimej, bo wcześnie schodzą z pola i ułatwiają przygotowanie stanowiska.

Jeśli jednak decydujesz się na uprawę na gorszych stanowiskach (o mniejszej zasobności i słabszej strukturze), kluczowe dla sukcesu są podstawowe elementy technologii. W uprawie rzepaku na słabszych glebach szczególnie ważne są dwa czynniki:

• odpowiednie nawożenie: brak naturalnej zasobności gleby trzeba rekompensować poprzez dostarczenie odpowiednich dawek azotu, fosforu i potasu,
• wybór odpowiednich odmian: na słabe gleby należy wybierać odmiany wykazujące dużą elastyczność i tolerancję na stresy oraz charakteryzujące się wczesnością i silnym wigorem jesiennym i wiosennym.

„Na słabszych stanowiskach o powodzeniu uprawy rzepaku decyduje nie jeden czynnik, ale połączenie odpowiednio przygotowanego stanowiska, właściwego nawożenia i dobrze dobranej odmiany. Coraz większe znaczenie ma również efektywność wykorzystania składników pokarmowych, zwłaszcza azotu. Dobrym przykładem jest odmiana LID Tebo, która dzięki wysokiej efektywności wykorzystania azotu potrafi wydać nawet o około 15% wyższy plon przy pobraniu tej samej ilości tego składnika. Na glebach o niższej zasobności jest to cecha, która może w istotny sposób przełożyć się na opłacalność uprawy..” – Błażej Opulski, Product Manager ds. nasion rzepaku PROCAM Polska

Czym powinny wyróżniać się odmiany rzepaku ozimego na słabe gleby?

Odmiany rzepaku ozimego na słabe gleby muszą mieć cechy, które zminimalizują problemy typowe dla takich miejsc, czyli przede wszystkim ograniczoną dostępność wody oraz składników odżywczych. W praktyce warto stawiać zarówno na odmiany mieszańcowe, jak i populacyjne, ale zawsze liczy się ich potencjał plonowania oraz przydatność do uprawy w trudniejszych warunkach.

Rzepak na słabe gleby powinien wyróżniać się następującymi właściwościami:

• Głęboki i rozbudowany system korzeniowy: To absolutnie kluczowa cecha na gorszych stanowiskach. Obecność rozbudowanego systemu korzeniowego pozwala roślinie na efektywne wykorzystanie wody z głębszych warstw profilu glebowego w okresie jesienno-zimowym i wczesnowiosennym oraz pomaga przetrwać okresowe niedobory wody bez ponoszenia strat plonu.
• Silny wigor jesienny i wiosenny: Odpowiednia dynamika wzrostu umożliwia roślinie szybkie i prawidłowe ukształtowanie wspomnianego wyżej systemu korzeniowego, co przekłada się na wysoki plon.
• Wysoka tolerancja na stresy: Odmiany takie muszą umieć radzić sobie z deficytami wynikającymi z gorszej struktury i mniejszej zasobności podłoża. Dobrze, jeśli wyróżniają się też wysoką odpornością na najważniejsze zagrożenia w uprawie.
• Wczesność odmiany: Stanowi ona dodatkowy atut sprzyjający przetrwaniu rośliny i prawidłowemu rozwojowi w słabszych warunkach glebowych. Znaczenie ma również odporność rzepaku ozimego na spadki temperatur i wymarzanie, bo doskonała zimotrwałość ogranicza ryzyko ubytków po zimie.
• Elastyczność i duża zdolność adaptacji do zmiennych warunków glebowych: Takie właściwości pozwalają odmianom dobrze plonować nie tylko na polach o wysokiej żyzności, ale również na glebach mozaikowatych i słabszych.

„Na słabszych glebach szczególnego znaczenia nabiera dobrze rozwinięty, głęboki system korzeniowy, który umożliwia efektywne pobieranie wody i składników pokarmowych z głębszych warstw gleby. Równie ważna jest zrównoważona budowa rośliny – mniejsza masa części nadziemnej ogranicza straty wody i pozwala lepiej przetrwać okresowe niedobory opadów. Dobrym przykładem jest odmiana Batis, która dzięki takiej architekturze roślin wyróżnia się wysoką stabilnością plonowania również w trudniejszych warunkach..” – Błażej Opulski, Product Manager ds. nasion rzepaku PROCAM Polska

Przy wyborze materiału siewnego warto też zwrócić uwagę na odporność na choroby oraz wysoki potencjał plonowania, bo te cechy pomagają stabilniej wykorzystać możliwości stanowiska.

Jaki rzepak wybrać na słabe gleby – najlepsze odmiany rzepaku ozimego?

W ofercie Procam dostępne są odmiany rzepaku na słabe gleby takie jak LID Tebo, Bachus czy Batis. Sprawdzą się nawet na słabszych stanowiskach.

Jaki rzepak zasiać na 5 klasie gleby?

Choć dobór odpowiedniej odmiany rzepaku i adekwatne nawożenie pozwala zrekompensować słabe gleby to uprawa rzepaku na skrajnie złych stanowiskach nie przyniesie zadowalającego efektu. Na glebach klasy V dobór odmiany warto dodatkowo oprzeć na warunkach regionu i konkretnego stanowiska. Odmiany populacyjne bywają bardziej stabilne na glebach klasy V i VI.

Czy można siać rzepak w suchą glebę?

Uprawę rzepaku na glebach suchych, piaszczystych i na kompleksach bardzo słabych uważa się za bezcelową z powodu zbyt dużego zapotrzebowania rośliny na wodę oraz składniki pokarmowe. Na skrajnie słabych stanowiskach ryzyko niepowodzenia wyraźnie rośnie.